ایرج بسطامی (حشمتاللٰه) (۱ آذر ۱۳۳۶ – ۵ دی ۱۳۸۲) خواننده موسیقی سنتی ایرانی بود که نخستین اثر خود را با آهنگ سازی پرویز مشکاتیان عرضه کرد. تصنیف گل پونهها سرشناس ترین اثر ایرج بسطامی با آهنگی از حسین پرنیا و شعری از هما میرافشار است که پس از مرگ وی، آوازهٔ ملی پیدا کرد. از دیگر آثار معروف او میتوان به تصنیف وطن من با آهنگی از پرویز مشکاتیان و شعری از ملک الشعرای بهار اشاره کرد که از طرف سازمان یونسکو سرود ملی اعلام شد.
زندگینامه و آغاز فعالیت هنری
ایرج بسطامی در سال ۱۳۳۶ در شهرستان بم در خانواده ای هنرمند زاده شد. هر یک از اعضای خانواده او، از جد پدری گرفته تا پدربزرگ و پدر در زمینه آواز خواندن و نواختن سازهای مختلف تجربه داشتند. تولد و رشد ایرج در چنین خانوادهای و استعداد ذاتی او موجب شد که از پنج سالگی به آواز خواندن علاقه نشان دهد. این علاقه و پیگیری موجب شد که پدربزرگ به استعداد وی در زمینهٔ آواز پی برده و به دیگران تأکید کند که او در آینده خواننده بزرگی خواهد شد. از این رو، پدر ایرج، فرزند خود را در مسیر یادگیری موسیقی و آواز قرار داد و اینگونه، پدرش نخستین معلم آواز او در خانه شد.
ایرج در این سالها ردیف های آوازی در مکتب تهران به سبک عبدالله دوامی را نزد عموی خود یدالله بسطامی فرا گرفت و در ادامه، در ۲۲ سالگی به جمع شاگردان محمدرضا شجریان پیوست
فعالیت ایرج بسطامی در ۴۰ سالگی به اوج رسید. او در ۱۴ سال فعالیت، ۱۱ آلبوم موسیقی به یادگار گذاشت. اجراهای ایرج بیشتر با همراهی سنتور بود. در گامهای بلند، هیچکس به مهارت او نمیرسید. همچنین آوازهای دشتی و محای او در کرمان و ایران شهرت بسیاری دارند.
به دلیل مشکلات زندگی، ایرج بسطامی از سالهای پایانی دهه ۷۰ دیگر جدی کار نمیکرد. با این همه پرویز مشکاتیان یادآور میشود که او یکی از پرتیراژترین آلبومهای خود، آلبوم وطن من را منتشر کرد که با شعری از ملک الشعرا بهار ساخته شده و چنین آغاز میشود: ای خطه ایران مهین ای وطن من. این قطعه (تصنیف وطن من) مربوط به آهنگی از پرویز مشکاتیان است که از طرف سازمان یونسکو سرود ملی اعلام شد.[۲]
بیشتر آثار ایرج بسطامی (مانند بی کاروان کولی، خزان و آرزو و بداهه خوانی و بداهه نوازی) پس از مرگ او انتشار یافتند. ایرج بسطامی، بیشتر پس از مرگ خود به شهرت رسید. بسطامی معمولاً اجازه چاپ تصویر خود روی آلبومهای را نمیداد.
درگذشت
وی که در اواخر عمر به زادگاهش بم بازگشته بود و در خانهٔ کاهگلی پدرش زندگی میکرد، در جمعه ۵ دی ۱۳۸۲ در پی زمینلرزه بم زیر آوار ماند. به این ترتیب، او و خانواده برادرش (به جز خاطره، دختر برادر ایرج) درگذشتند
سخن پرویز مشکاتیان در مصاحبهای دربارهٔ ایرج بسطامی:
«تنها افتخارم در زندگی این است که ترانه وطن من با صدای ایرج، از طرف سازمان یونسکو سرود ملی اعلام شد.»
سخن محمدرضا شجریان دربارهٔ ایرج بسطامی:
بسطامی! خداوند گوهری به تو داده و من میخواهم این گوهر را شکل بدهم. او ۶ سال شاگرد من بود. تا میانه دوره عالی هم با من کار کرد. آینده خوبی برایش پیشبینی میکردم. گلی بود که زود پرپر شد.
وطن من…استاد پرویز مشکاتیان و ایرج بسطامی
تصنیف «گل پونه ها» – ایرج بسطامی
گلچین تصنیف های ایرج بسطامی
پیام تسلیت
«إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ»
ما از آنِ خداییم و به سوی او بازمیگردیم. (سوره بقره، آیه ۱۵۶)
امیدواریم یاد و خاطرهی نیک ایشان همواره در دلها زنده بماند.
وبسایت تسلیت
#اطلاع رسانی آخرین اخبار تسلیت ، آگهی ترحیم و زمان و مکان مراسمات ختم#
