نام:	اکبر گلپایگانی
پیشه:	خواننده موسیقی
تاریخ تولد:	10 بهمن 1312
تاریخ درگذشت:	13 آبان 1402
محل تولد:	تهران
محل درگذشت:	تهران
سن درگذشت:	89 سال
علت درگذشت:	ایست قلبی

اکبر گلپایگانی

 (۱۰ بهمن ۱۳۱۲ – ۱۳ آبان ۱۴۰۲) مشهور به گلپا، خوانندهٔ ایرانی بود که در سبک موسیقی سنتی ایرانی کار می‌کرد. او یکی از پیشگامان موسیقی دستگاهی و کلاسیک ایران بود. در طول دوران کاری گلپا حدود ۳۰۰ اثر رسمی از او منتشر شد. گلپا به‌ واسطه بازیگری در فیلم مرد حنجره‌طلایی (۱۳۴۷) با همین عنوان فیلم در میان عموم شناخته می‌شد.
اکبر گلپایگانی ۱۰ بهمن ۱۳۱۲ در تکیه زرگرهای عود لاجان تهران زاده شد. پدر او محمد حسین گلپایگانی معروف به مرشد حسین یا حاج حسین بلبل مرثیه‌خوان بود و در تکایا و محله ارج‌ و قربی داشت.

 گلپایگانی در پنج سالگی مادر خود را از دست داد و این حادثه در آن زمان تأثیر بدی بر روحیه وی گذاشت. او یک برادر کوچکتر با نام محمد گلریز دارد که خوانندهٔ موسیقی سنتی است.
در سال ۱۳۳۷ وی از سوی داوود پیرنیا (مبتکر برنامه گل‌ها) به رادیو تهران دعوت شد. او با اجرا در این برنامه به شهرت رسید و ۱۷ سال با آن همکاری کرد.
گلپایگانی در سال ۱۳۴۷ با ایفای نقش در فیلم مرد حنجره‌طلایی ساختهٔ مهدی میثاقیه به شهرت بیشتری رسید. از آن زمان هواداران او وی را با عنوان فیلم او را خطاب می‌کردند.

استاد گلپایگانی در شش سالگی سر صف دبستان قرآن می‌خواند. یک سال بعد تعزیه‌ خوان محل، استعداد اکبر را کشف کرد و در هشت سالگی پدرش شروع به آموختن موسیقی به او کرد. خانه آنها روبروی خانه موسیقی‌ دان و کارشناس ردیف، محمد ایرانی مجرد بود. گلپایگانی در آموختن موسیقی از او راهنمایی گرفت. 

گلپا در سال ۱۳۱۸ وارد دبستان فرهنگ شد و به عنوان قاری قرآن در کلاس برگزیده شد. پس از این فعالیت‌ ها وی با آشنایی با تعزیه‌ خوان محله و کار زیر نظر او اصول اولیه آواز خوانی را آموخت. در سال ۱۳۲۰ وی به‌ طور جدی و منظم تعلیم موسیقی و دستگاه‌ها را نزد پدر آغاز کرد.

درگذشت:

گلپایگانی در شامگاه ۱۳ آبان ۱۴۰۲ در بیمارستان نیکان بر اثر ایست قلبی درگذشت. پیکر او در ۱۶ آبان در قطعه هنرمندان بهشت زهرا دفن شد. در این مراسم هنرمندانی چون ایرج مهدیان، حسین خواجه‌امیری، محمد گلریز، محمد معتمدی، سالار عقیلی، بهرام حصیری، مصطفی راغب، فرهاد رحیمی و… شرکت کردند.

اجرای برنامه را سید عباس سجادی عهده‌دار بود. گلپایگانی وصیت کرده بود پیکرش در گورستان ظهیرالدوله در کنار مزار مرتضی محجوبی دفن شود اما نهادهای مسئول مجوز این کار را ندادند

مراسم ختم

مراسم ختم اکبر گلپایگانی با حضور طرفداران و گروهی از اهالی موسیقی روز پنجشنبه ۱۸ آبان در مسجد جامع شهرک غرب برگزار شد. در این مراسم گروهی از دوستداران استاد گلپا آواز خواندند.